صدای گام زدن در راه سوم

در جريان اين عقب نشينی در برخی کشورهای سرمايه داری، احزاب سوسيال دموکرات به قدرت رسيدند. اين احزاب برای اينکه خيانت خود به سوسياليسم و ماهيت همکاری خود با سرمايه بزرگ را از زحمتکشان پنهان کنند به تئوری جديدی متوسل شدند: تئوری خط سوم يا راه سوم.

راه سوم ادعا می کرد که بين دو قطب «افراطی» سوسياليسم شوروی و سرمايه داری، راه سومی يافته است. تا مقطع فروپاشی شوروی، از اين تئوری برای به انحراف کشيدن جنبش های مردمی و سوسياليستی در کشورهای در حال توسعه، و برای کوبيدن بر تبليغات ضد شوروی بيشترين استفاده می شد. يک نتيجه تبليغات راه سومی اين بود که سوسياليسم و سرمايه داری، شوروی و غرب را بطور مساوی «بد» و «شرور» معرفی می کردند و فاصله گرفتن از هر دو به جوانان و روشنفکران توصيه می شد. طبيعی است در عمل، وقتی دو پديده به يک اندازه بد و شرور نباشند، اما هر دو به يک اندازه بد معرفی شوند، کدام يک از آنها از اينکار ضرر می کند وکدام يک سود می برد. بدترين و مخرب ترين پيامد چنين بيطرفی نادانسته يا رياکارانه اين است که به روند شناخت توده های مردم و رهبران بالقوه آنها آسيب جدی وارد می شود. ما نتايج فاجعه بار اين تبليغات را يک بار در جامعه خود تجربه کرده ايم.

بعلت بافت اجتماعی جامعه ما و حضور شکننده اقشار خرده بورژوائی و ميانی در ترکيب جامعه، و عقب ماندگی نسبی آن، تاثيرات اين تبليغات بحدی بود که بعد از انقلاب بهمن، خط سوم در شکل «نه شرقی، نه غربی» به ايدئولوژی حکومت جديد تبديل شد. و چون چنين راهی نمی توانست وجود داشته باشد، خط «نه شرقی، نه غربی» در عرصه حيات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور، با اتخاذ سياست های « نه شرقی، همه غربی»، به ادامه نظام سرمايه داری ختم شد.

در سالهای بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و تک- تازی امپرياليسم برای سطله استعماری بر جهان سوم بويژه بر منطقه خاورميانه، شاهد ظهور نسخه جديدی از تبليغاتی راه سومی هستيم. اينگونه تبليغات، در شرايط و عرصه جديد، يکبار ديگر دو قطب «افراطی» را به ما نشان می دهند و از ما می خواهند از هر دو آنها بطور مساوی فاصله بگيريم: يک قطب، امپرياليسم است و قطب ديگر، مقاومت اقشار و گروه هائی که از نظر اين «منزهان» به اندازه کافی متمدن نيستند.

مبلغين اين تبليغات از برج عاج خود، و با «صدای سوم» خود هر دو قطب را به يک اندازه خطاکار و مقصر معرفی می کنند: امپرياليسم به اين علت که ظاهراً بد است و متجاوز، و مقاومت به اين علت که از تحصيل کرده ها و عناصر پيشرو تشکيل نشده است!

صدای سوم به همان اندازه راه سوم، لوس و خنک است، زيرا در درجه اول، خود آن چيزی نيست که ادعا می کند.

راه سوم از سرمايه داری و سوسياليسم انتقاد می کند،
صدای سوم از امپرياليسم و مقاومت انتقاد می کند؛
راه سوم به بازار اعتقاد دارد، اما نه خيلی زياد،
صدای سوم به مقاومت باور دارد ولی به شرطه ها و شروطه ها؛
راه سوم به برابری فرصت اعتقاد دارد، ولی نه به برابری نتايج،
صدای سوم به مقاومت معتقد است ولی به مقاومتی که مورد تاييد متجاوز باشد.

صدای سوم در گوشه هايی آنچنان بلند است که افراد را از شنيدن صداهای ديگر محروم می کند. صدای سوم صدای کمونيستها و نيروهای مترقی لبنان را نمی شنود، صدای سوم، صدای کمونيستهای فلسطين و اسرائيل را نمی شنود؛ صدای سوم صدای کمونيستهای هند، يونان، ونزوئلا، کوبا و... صدای کمونيستها و ميهندوستان ايرانی نمی شنود.
روشن است که صدای «منزهان» راه سومی ما ، در عمل از کدام طرف حمايت می کند.
دنیای ما

نوشته شده توسط سيامك در شنبه 25 فروردین1386 |